Een oude verzameling, zoals de Afrikacollectie van het Wereldmuseum, bevat vaak heel wat verrassingen en curieuze objecten. Zo kwam het tentoonstellingsteam van AFRIKA 010  een enorme krokodillenschedel tegen op een plank onderin een kast van het depot.

22737 b

Een blik op de inventarislijst verklapte dat de schedel verbonden was met andere voorwerpen in het depot, namelijk een la vol sieraden. De oplossing voor dit vreemde raadsel bleek te vinden in een krantenartikeltje dat in 1915 in de Rotterdamsche Courant verscheen, vijf jaar nadat de schedel en sieraden aan het museum werden geschonken door ene Rudolph Vroon (1865-1935). De krokodil huisde in de Zambezi rivier in Mozambique en werd daar door niemand minder dan de heer Vroon met een ‘welgelukt schot’ doodgeschoten wegens ‘onbehoorlijkheden tegen vele inlanders’. Het dier had behoorlijk wat slachtoffers op zijn geweten want uit zijn maag kwamen maar liefst 42 koperen polsbanden, een ring en twee halssnoeren tevoorschijn. Alle sieraden hebben een typische, donkere bronskleur verkregen, misschien wel door de inwerking van krokodillenmaagzuur.

Kijkend naar deze bijzondere combinatie van voorwerpen vraag je je onwillekeurig af om hoeveel slachtoffers het hier eigenlijk ging. Hoeveel armbanden droeg men in die tijd? Greep de krokodil vrouwen die de was deden in de rivier of misschien wel kinderen die er in speelden? De grijnzende schedel zal voor de Rotterdammers van een eeuw geleden ongetwijfeld een bevestiging zijn geweest van de gedachte dat Afrika een continent vol gevaren was. Een werelddeel met dolle olifanten, boosaardige leeuwen, giftige slangen en dan nog die sluipmoordenaars in het water: krokodillen.

Zowel de schedel als de sieraden werden destijds samen met andere voorwerpen uit de collectie Vroon tentoongesteld in de Afrikazaal van het Wereldmuseum, dat men toen nog kende als het Museum voor Land en Volkenkunde. In het kader van AFRIKA 010 zal het grimmige ensemble een eeuw vanaf 29 april opnieuw getoond worden, deze keer in het Natuurhistorisch Museum Rotterdam, waar het goed past in de expositie Dode dieren en hun verhaal. Meer voorwerpen uit de collectie Vroon zijn tijdens AFRIKA 010 te bewonderen in het Wereldmuseum Rotterdam. Zo bevat de collectie een foto van een neergeschoten nijlpaard uit dezelfde periode en van dezelfde locatie als de krokodillenkop. Er is een goede kans dat de trotse jager rechts op de foto de heer Vroon zelf is.

Door: Paul Faber en Sonja Wijs

Bekijk het evenement in de agenda! 

AFRIKA 010 in het Wereldmuseum van 29 april 2016 tot en met 8 januari 2017.
In het Natuurhistorisch museum Rotterdam tot 30 november 2016.